Hardening

🎯 Leerdoel (niveau 4)

Een standaardinstallatie is zelden veilig. Jij maakt het systeem weerbaar.

Na deze module kun je:

uitleggen wat hardening is en waarom het nodig is
een Windows- of Linux-systeem stap voor stap hardenen
least privilege en attack surface toepassen

Beroepshouding: Proactief, analytisch en met helikopterview; je werkt zelfstandig en adviseert, handelt ethisch en integer, gaat discreet met vertrouwelijke gegevens om en blijft onder druk objectief.

Koppeling kwalificatiedossier — ICT system engineer (niveau 4):
B1-K1-W3 — Beheert gebruikersdevices conform securityvoorschriften
B1-K2-W1 — Veilig inrichten van infrastructuur
P2-K2-W1 — Verbetert de security

1Theorie✓

Hardening is het verkleinen van het aanvalsoppervlak: alles wat een aanvaller kan gebruiken. Hoe minder er 'aan' staat, hoe minder er misgaan kan.

Belangrijke maatregelen: updates/patches installeren, onnodige diensten en poorten uitschakelen, sterke accounts met least privilege (zo min mogelijk rechten), de firewall aanzetten en werken volgens een baseline (een vastgestelde veilige basisinstelling, bijv. CIS).

Kennischeck

Vink de juiste stellingen aan en klik op Controleer.

Hardening verkleint het aanvalsoppervlak. Least privilege betekent dat iedereen adminrechten krijgt. Onnodige services uitschakelen verhoogt de veiligheid. Updates installeren hoeft niet zolang je een firewall hebt. Een baseline is een vastgestelde veilige basisinstelling.

2Praktijk-lab (VMware)✓

Harden je oefen-VM stap voor stap. Maak eerst een snapshot zodat je kunt terugdraaien.

Start je oefen-VM en maak een snapshot voor-hardening.
Installeer alle updates (Windows Update of sudo apt update && sudo apt upgrade).
Schakel onnodige diensten/functies uit.
Maak een standaardgebruiker zonder adminrechten en gebruik die.
Zet de firewall aan (Windows Firewall of sudo ufw enable).
Bekijk open poorten (netstat -ano / ss -tuln) en sluit wat niet nodig is.

Afvinken als je het gedaan hebt:

Systeem is volledig bijgewerkt De firewall staat aan Ik werk met een niet-admin account Onnodige diensten/poorten zijn uit

3Analyse✓

Vergelijk je VM vóór en ná het hardenen. Noem 3 concrete verschillen en leg per verschil uit waarom het systeem er veiliger van wordt.

Ik heb mijn analyse met het modelantwoord vergeleken

4Rapportage & advies✓

Opdracht: Stel een korte hardening-checklist (baseline) op die collega's kunnen gebruiken bij het klaarmaken van nieuwe werkplekken.

Zelfbeoordeling (rubriek) — vink af wat klopt:

Mijn checklist heeft minstens 5 maatregelen De maatregelen zijn concreet De baseline is herbruikbaar